Een kunstwerk tussen Langedijk en Heerhugowaard

 

In de gemeente Dijk en Waard kreeg de spooronderdoorgang aan de Zuidtangent een bijzonder gezicht. Waar voorheen een drukke spoorwegovergang de verbinding tussen Langedijk en Heerhugowaard onderbrak, is nu een onderdoorgang gerealiseerd met een geïntegreerd kunstwerk dat het omliggende waterlandschap zichtbaar en beleefbaar maakt: Waterlanders. Het project kwam tot stand in samenwerking met Mothership (concept en productie), kunstenaar Gabriel Lester (ontwerp) en Koninklijke Tichelaar (leverancier).

 

Aanleiding: meer dan infrastructuur

 

Langedijk en Heerhugowaard delen een gezamenlijke oorsprong in een landschap dat door water is gevormd. Vanaf de verhoogde fiets- en voetgangersbrug tussen beide kernen is dat contrast duidelijk zichtbaar: aan de ene kant het waterrijke patroon van sloten en kavels van het Rijk van Duizend Eilanden, aan de andere kant een landschap waarin water grotendeels uit het zicht is verdwenen.
Met de samenvoeging van beide kernen tot de gemeente Dijk en Waard werd het tussengebied niet langer gezien als scheidslijn, maar als verbindende ruimte. De nieuwe onderdoorgang verving de voormalige spoorwegovergang en werd de belangrijkste schakel tussen beide plaatsen. Om deze overgang betekenis te geven, ontwikkelde Mothership in opdracht van de gemeente een kunstwerk dat verder ging dan esthetiek alleen: Waterlanders brengt het water terug als drager van identiteit en verbinding.

 

Het concept: druppels die de stad verbinden

 

Het kunstwerk bestaat uit duizenden keramische tegels die de wanden van de tunnel bekleden. In reliëf zijn subtiele waterdruppels aangebracht, die licht vangen en reflecteren. Overdag oogt het werk rustig en organisch; in het donker transformeert de onderdoorgang tot een lichtgevende stroom.
De druppel vormt het centrale motief. Door variaties in vorm en positionering ontstaat een spel van licht en schaduw dat doet denken aan kringen op water. De in elkaar overvloeiende patronen verbeelden de samensmelting van Langedijk en Heerhugowaard. De titel Waterlanders verwijst naar de bewoners van de nieuwe gemeente Dijk en Waard.
In samenwerking met Koninklijke Tichelaar werd een exclusieve tegel ontwikkeld waarin glas is versmolten tot druppelvormen op keramiek. Deze driedimensionale elementen functioneren als reflecterende pixels: ze vangen licht, beweging en de omgeving. Het passerende verkeer activeert het werk — koplampen laten de wanden oplichten als een fonkelend oppervlak, vergelijkbaar met een kroonluchter of briljant.

 

 

Realisatie en resultaat

 

Het ontwerp werd gerealiseerd in opdracht van de gemeente Dijk en Waard, met Mothership als creatief en technisch producent en Gabriel Lester als kunstenaar. Partners in het project waren onder andere ProRail, KuiperCompagnons en ipv Delft.
Tijdens het ontwikkelproces zijn uitgebreide mock-ups en lichttesten uitgevoerd om de juiste balans te vinden tussen glans, kleur en reflectie. Inmiddels is het werk volledig geïnstalleerd en vormt Waterlanders een nieuw herkenningspunt binnen de gemeente: een kunstwerk dat de beweging van water en mensen samenbrengt in een dagelijkse route.

 

 

Credits

 

Opdrachtgever: Gemeente Dijk en Waard (Jan-Thijs Dijkstra en Rob Knijn)
Partners: Gabriel Lester, Koninklijke Tichelaar, ProRail, KuiperCompagnons en ipv Delft
Concept, ontwerp en technische productie: Mothership
Mede mogelijk gemaakt door: Rabobank Alkmaar en omgeving